Badania proktologiczne

Badanie palcem „per rectum”

Jest to podstawowe badanie odbytu palcem. Dzięki temu badaniu możliwa jest ocena okolicy okołoodbytowej, kanału odbytu i odbytnicy. Można również zbadać narządy sąsiadujące z odbytnicą. Anatomia kanału odbytu i odbytnicy: powierzchnia tylna odbytnicy graniczy z kością krzyżową i guziczną, boczna z zachyłkami otrzewnej i pętlami jelita krętego lub esicą. Powierzchnia przednia odbytnicy u mężczyzn przylega do dna pęcherza moczowego, nasieniowodów, pęcherzyków nasiennych i do tylnej powierzchni gruczołu krokowego; u kobiet ta część odbytnicy sąsiaduje z tylną powierzchnią macicy i górnym odcinkiem pochwy.

Opis badania

Badanie można przeprowadzić w pozycji stojącej (rys. 1), kolankowo – łokciowej (rys. 2), na boku (tzw. pozycja Simsa) lub w pozycji leżącej na plecach. Lekarz przeprowadza badanie w rękawiczkach. Ogląda okolicę odbytu pacjenta, następnie wprowadza palec do odbytnicy i ocenia wszystkie ściany kanału odbytu i odbytnicy. Ocenia napięcie mięśni zwieraczy, obecność krwi na palcu rękawiczki oraz obecność innych nieprawidłowości w odbytnicy.  Badanie na ogół jest niebolesne (może być bolesne przy szczelinie odbytu).

Rys. 1. Pozycja stojąca –stosowana wyjątkowo rzadko (np. przy niemożności położenia się)	Rys. 2. Najczęściej stosowane ułożenie kolankowo-łokciowe

Anoskopia

Najczęstsze wskazania do anoskopii diagnostycznej to:

• guzki w odbycie,
• nietrzymanie stolca,
• bóle przy oddawaniu stolca,
• krew w stolcu.
• zabiegi instrumentalne
• badania kontrolne po zabiegach

Rektoskopia

Rektoskopia to badanie odbytnicy i końcowego odcinka esicy. Do badania używa się sztywnych wzierników długości 20-30 cm połączonych ze źródłem zimnego światła za pomocą światłowodów. Dzięki oświetleniu możliwe jest dokładne oglądanie badanego odcinka odbytnicy. Podobnie jak anoskopię i badanie per rectum, rektoskopię przeprowadza się w ułożeniu kolankowo-łokciowym lub lewobocznym. Do badania pacjent powinien być specjalnie przygotowany. Podczas badania możliwe jest pobranie materiału do badania mikroskopowego. Wskazania do rektoskopii są takie same jak w anoskopii.