Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce możesz określić tutaj.

Dr n.med. Adam Jamroż
specjalista chirurgii ogólnej i onkologicznej

Specjalistyczne badania ultrasonograficzne | Proktosonomed Lublin

Zachęcamy do korzystania z rejestracji internetowej ,,Umów się"

Rejestracja telefoniczna

Telefon


Ośrodek nieczynny do 31.01.2018 r.

     

Adres:

Adres20-632 Lublin
ul. Jana Sawy1A/54B

 Adres e-mail:

rejestracja@proktosonomed.lublin.pl
kontakt@proktosonomed.lublin.pl


Specjalistyczne badania ultrasonograficzne


Standardy badania ultrasonograficznego

UltrasonografiaStandardy badania ultrasonograficznego są zbiorem wytycznych i przepisów opisujących sposoby i techniki właściwego i poprawnego wykonywania badań usg tkanek i narządów ciała ludzkiego, opracowanych przez Grupę Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego. Technika badania, odpowiedniej jakości aparatura ultrasonograficzna, właściwy opis badania i jego dokumentacja to trzy składowe prawidłowo wykonanego badania usg. Tylko badania standaryzowane gwarantują ich odpowiednią jakość i tylko takie mogą być między sobą porównywane. Zalecenia ogólne przy wykonywaniu badań usg:

  1. Każde badanie usg powinno być poprzedzone badaniem lekarskim,
  2. Każde badanie usg musi być wykonane przez osobę posiadającą odpowiednią wiedzę i kwalifikacje do jego wykonywania, potwierdzone stosownym dokumentem (certyfikatem),
  3. Każde badanie usg musi być wykonane odpowiedniej klasy aparatem ultrasonograficznym z odpowiednią dla danego badania głowicą,
  4. Każde badanie usg musi być wykonane przy zastosowaniu odpowiedniej i właściwej dla określonego badania techniki jego wykonania,
  5. Każde badanie usg musi być zakończone jego szczegółowym opisem,
  6. W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowych zmian w badaniu usg musi być dołączona dokumentacja fotograficzna,
  7. Niezależnie od treści skierowania na badanie ultrasonograficzne w każdym przypadku należy wykonać całościowe badanie usg danej okolicy (części) ciała, w której badany narząd się znajduje lub cały układ narządowy jak np. jama brzuszna, szyja, układ moczowy.
  8. Na wykonanie biopsji monitorowanej ultrasonograficznie (BACC) należy uzyskać zgodę na piśmie.

Badnie ultrasonograficzne jamy brzusznej

UltrasonografiaBadanie ultrasonograficzne jamy brzusznej należy wykonywać głowicami sektorowymi, liniowymi lub convex o częstotliwości 3,5MHz (zalecane są głowice szerokopasmowe 2-5MHz). Badanie obejmuje ocenę wątroby, pęcherzyka żółciowego, dróg żółciowych wewnątrz i zewnątrzwątrobowych, trzustki, śledziony, nerek i nadnerczy, pęcherza moczowego, gruczołu krokowego, węzłów chłonnych jamy brzusznej oraz dużych naczyń (żyła główna dolna, aorta, tętnica krezkowa górna). Badanie dotyczące każdego narządu wykonywane jest w różnych płaszczyznach i obejmuje jego strukturę wewnętrzną (tzw. echogeniczność), wielkość, położenie oraz ocenę ewentualnych nieprawidłowości. Do badania narządów jamy brzusznej pacjent powinien być odpowiednio przygotowany:

  • Należy być na czczo
  • Pęcherz moczowy wypełniony (uczucie parcia na mocz)
  • Przy skłonnościach do wzdęć - trzy godziny przed badaniem trzy kapsułki Espumisanu 

Przed badaniem z każdym pacjentem zbierany jest wywiad chorobowy oraz przeprowadzone badanie lekarskie dotyczące badanej okolicy ciała lub narządu. Po badaniu pacjent otrzymuje szczegółowy opis badania usg wraz z dokumentacją fotograficzną, jeżeli stwierdzane są jakiekolwiek nieprawidłowości.

Badanie ultrasonograficzne tarczycy i gruczołów przytarczowych

UltrasonografiaBadanie ultrasonograficzne tarczycy należy wykonywać wyłącznie głowicami liniowymi o częstotliwości minimum 7,0MHz (zalecane są głowice szerokopasmowe 5-10MHz). Badanie usg tarczycy musi obejmować wykonanie serii przekrojów poprzecznych i podłużnych przez miąższ tarczycy. Każda nieprawidłowa zmiana ogniskowa w tarczycy musi być uwidoczniona w tych przekrojach. W czasie każdego badania tarczycy oprócz pomiarów tarczycy należy dokładnie ocenić narządy sąsiednie szyi, a szczególnie węzły chłonne oraz tętnice szyjne wspólne i ich rozgałęzienia. We wszystkich przypadkach stwierdzonych zmian w tarczycy ogniskowych i rozlanych, kiedy nie można jednoznacznie określić charakteru zmiany  w algorytmie postępowania diagnostycznego należy zawsze uwzględnić wykonanie biopsji cienkoigłowej monitorowanej usg (BACC).

Badanie ultrasonograficzne ślinianek

UltrasonografiaBadanie ultrasonograficzne ślinianek należy wykonywać wyłącznie głowicami liniowymi o częstotliwości minimum 7,0MHz (zalecane są głowice szerokopasmowe 5-10MHz). Badanie usg ślinianek musi obejmować wykonanie serii przekrojów poprzecznych i podłużnych przez miąższ gruczołów. Ocenie podlegają ślinianki przyuszne i podżuchwowe obu stron niezależnie od stwierdzanej patologii. Każda nieprawidłowa zmiana ogniskowa lub rozlana w śliniance  musi być uwidoczniona w trzech przekrojach. Przy wątpliwościach diagnostycznych co do charakteru zmiany zawsze należy wykonać biopsję cienkoigłową monitorowaną usg (BACC). 

Badanie ultrasonograficzne węzłów chłonnych

UltrasonografiaBadanie ultrasonograficzne powierzchownych węzłów chłonnych podobnie jak tarczycy i ślinianek należy wykonywać wyłącznie głowicami liniowymi o częstotliwości minimum 7,0MHz (zalecane są głowice szerokopasmowe 5-10MHz). Badanie usg węzłów chłonnych  musi obejmować wykonanie serii przekrojów poprzecznych i podłużnych przez ich miąższ. Szczególną uwagę zwraca się na wielkość węzłów (za powiększone uważa się te, których jeden wymiar przekracza 5mm). Należy zawsze starać się zróżnicować przyczynę powiększenia węzłów chłonnych (węzły zapalne od nowotworowych). Przy wątpliwościach diagnostycznych co do charakteru zmiany zawsze należy wykonać biopsję cienkoigłową monitorowaną usg (BACC). 


 Badanie ultrasonograficzne sutków

UltrasonografiaBadanie ultrasonograficzne sutków należy wykonywać wyłącznie głowicami liniowymi o częstotliwości minimum 7,0MHz (zalecane są głowice szerokopasmowe 7-12MHz). Każde badanie usg sutków musi być poprzedzone rzetelnym badaniem lekarskim. Lekarz zwraca szczególną uwagę na informacje z wywiadu dotyczące:

 

  • Rodzinnego występowania chorób sutków (siostra, matka i jej siostry, babka),
  • Czas występowania chorób sutków w rodzinie
  • Czas wystąpienia pierwszej miesiączki, przebyte ciąże, poronienia, karmienia piersią, ostatnia miesiączka
  • Przebyte choroby sutków (urazy, operacje, biopsje, przyjmowane leki hormonalne)
  • Objawy ze strony sutków (obrzmienie, wyciek z brodawki, ból, wyczuwalne zmiany)

Ultrasonografia

Badanie lekarskie obejmuje ocenę wzrokową (kształt, wielkość, asymetria, zabarwienie skóry, nierówności i wciągnięcia skóry i brodawki, przebarwienia, blizny). Badanie odbywa się w dobrze oświetlonym pomieszczeniu w pozycji stojącej lub leżącej z rękoma najpierw luźno ułożonymi wzdłuż boków ciała, później z założonymi na głowę. Następnie przeprowadzane jest badanie palpacyjne, w trakcie którego lekarz ocenia sutki, doły pachowe, okolicę nad i podobojczykową i przymostkowe przestrzenie międzyżebrowe. Badanie to odbywa się w pozycji stojącej lub siedzącej oraz leżącej.

 

Ultrasonografia

Technika badania ultrasonograficznego sutków różni się od badania innych narządów. Związane jest to z budową anatomiczną sutków, które składają się z 15-20 stożkowatych płatów gruczołowych ułożonych promieniście wokół brodawki sutkowej. Badaniu podlega każdy płat gruczołu, dlatego badający lekarz prowadzi głowicę aparatu promieniście wokół brodawki zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Tylko tak przeprowadzone badanie zgodnie z budową anatomiczną sutka pozwala uwidocznić najwięcej istotnych diagnostycznie szczegółów.

 

A-przewody zrazikowe
B-płaty gruczołowe
C- przewody mlekowe
D-brodawka sutkowa
E- tkanka tłuszczowa
F-mięsień piersiowy większy
G-ściana klatki piersiowej
Ultrasonografia
A-mięsień piersiowy większy
B-poziom I węzłów chłonnych pachowych
C-poziom II węzłów chłonnych pachowych
D-poziom III węzłów chłonnych pachowych
E-poziom IV węzłów chłonnych nadobojczykowych
F-węzły chłonne międzypiersiowe
Ultrasonografia

Ta metoda badania jest szczególnie przydatna do oceny stanu piersi o gęstym utkaniu, a w szczególności u młodych kobiet. W przypadku większych zmian pozwala na odróżnienie w sposób nieinwazyjny wypełnionych płynem torbieli od guzów litych. Ponieważ badanie usg sutka jest całkowicie bezpieczne, można je wykonywać bez jakichkolwiek ograniczeń i przeciwwskazań u wszystkich kobiet niezależnie od ich wieku, stanu hormonalnego, ciąży, karmienia piersią. U kobiet prawidłowo miesiączkujących, przy planowych badaniach usg zaleca się aby wykonywać je kilka dni po miesiączce, w pierwszej fazie cyklu miesiączkowego.

Ultrasonografia

Badanie ultrasonograficzne moszny

UltrasonografiaBadanie ultrasonograficzne narządów moszny należy wykonywać wyłącznie głowicami liniowymi o częstotliwości minimum 7,0MHz (zalecane są głowice szerokopasmowe 5-10MHz). Badanie usg moszny musi obejmować wykonanie serii przekrojów poprzecznych i podłużnych przez oba jądra i najądrza oraz oba powrózki nasienne i kanały pachwinowe. Ocenie podlegają wielkość i położenie każdego z jąder i najądrzy, ich echogeniczność oraz ewentualne nieprawidłowości.

 

UltrasonografiaObecność zmiany ogniskowej w jądrze jest zawsze wskazaniem do dokładnej oceny usg jamy brzusznej, a w szczególności węzłów chłonnych pachwinowych i pozaotrzewnowych. Każda zmiana ogniskowa w jądrze u chłopców i młodych mężczyzn  jest bezwzględnym wskazaniem do dalszej diagnostyki.

 

 

Badanie ultrasonograficzne narządów płciowych kobiecych

UltrasonografiaBadanie ultrasonograficzne przezbrzuszne wewnętrznych narządów płciowych u kobiet należy wykonywać głowicami sektorowymi, liniowymi lub convex o częstotliwości 3,5MHz (zalecane są głowice szerokopasmowe 2-5MHz). Badanie wykonywane jest zawsze przy wypełnionym pęcherzu moczowym i obejmuje ocenę położenia, wielkości i echostruktury macicy, grubości endometrium, położenia i wielkości jajników oraz ewentualnych nieprawidłowości w budowie bądź zmian patologicznych w narządzie rodnym.  Badanie usg ginekologiczne (przezpochwowe) wykonywane jest przez ginekologów. Służy ocenie struktur narządu rodnego i miednicy w badaniu przez pochwę z zastosowaniem odpowiednich sond. Ocenie rozwoju i dojrzałości płodu służą badania usg wykonywane przez położników i ginekologów. 

Biopsja cienkoigłowa pod kontrolą usg (BACC)

Ultrasonografia

Biopsja cienkoigłowa (BACC – biopsja aspiracyjna cienkoigłowa celowana) oznacza nakłucie powierzchownie położonych narządów cienką igłą ( o średnicy zewnętrznej 0,4-0,5 w przypadku tarczycy do 0.6 – 0.7 mm w sutku w celu pobrania materiału do badania. Badanie to wykonuje się pod kontrolą obrazu ultrasonograficznego (USG). Wykonuje się je według określonej procedury:

  • Odkażenie miejsca wkłucia igły przy użyciu środka odkażającego
  • Przyłożenie odkażonej sondy do skóry i zlokalizowanie miejsca do wkucia
  • Wkłucie igły jednorazowego użytku 0,4-0,5mm średnicy zewnętrznej
  • Pobranie materiału z podejrzanej zmiany
  • Wykonanie rozmazu na szkiełku i utrwalenie utrwalaczem w sprayu
  • Na miejsce nakłucia zostanie założony opatrunek
  • Należy ucisnąć miejsce nakłucia przez 5 minut
  • Opatrunek można zdjąć po godzinie

 

UltrasonografiaMateriał utrwalony na szkiełku mikroskopowym, po odpowiednim zabarwieniu oceniany jest przez patomorfologa pod mikroskopem. Protokół badania pacjent otrzymuje od lekarza patomorfologa. Wynik badania otrzyma Pan/Pani pocztą.  Z wynikiem proszę zgłosić się do swojego lekarza. Wynik badania należy interpretować razem z wywiadem, badaniami klinicznymi i dodatkowymi.

Dlaczego warto wykonać badanie BACC?

UltrasonografiaPonieważ pozwala ustalić rozpoznanie w krótkim czasie dzięki czemu można uniknąć niepotrzebnej, operacji jak również zaplanować odpowiednie leczenie. Czas trwania badania wynosi od 3 do 5 sekund. Biopsja i okres po zabiegu jest praktycznie bez bólu i dlatego nie stosuje się znieczulenia, nie jest wymagane specjalne przygotowanie, badanie może być wykonane u pacjentów obciążonych innymi chorobami, badanie nie wymaga pobytu w szpitalu, zaburzenia w układzie krzepnięcia, z uwagi na stosowanie cienkich igieł, nie są przeciwwskazaniem do BACC, Według obszernych danych z piśmiennictwa badanie jest bezpieczne i nie powoduję wszczepienia komórek nowotworowych ani przyspieszenia dynamiki procesu nowotworowego w przypadku jego potwierdzenia. Samo badanie jest niebolesne. Zawsze wymagana jest zgoda pacjenta na piśmie na wykonanie badania.

UltrasonografiaOgraniczenia metody
Nie pozwala na badanie tkanek, a jedynie na badanie komórek (cytologiczne).

Możliwe powikłania
W miejscu wkłucia może zrobić się krwiak (przy zaburzeniach krzepnięcia)

 

Przed badaniem

  • Przeczytać informację o badaniu oraz informację o formularzu zgody
  • Zgłosić się z posiadaną dokumentacją medyczną ( skierowanie na badanie, poprzednie USG, mammografie, wypisy ze szpitala, konsultacje, informacja o przyjmowanych lekach itp. )